پدر و مادرها معلمان دوم فرزندان خود هستند. آن‌ها بايد به كودكانشان كمك كنند و آن بخش از درس و مشق را كه به خانه راه يافته است، آموزش بدهند. اما پدر و مادرها خسته‌اند؛ خسته از كار و دوندگي. بنابراين، دوست دارند كه اين آموزش، هر چه سريع‌تر صورت بگيرد. به همين دليل، هر قدر كه تصاوير كتاب‌هاي درسي گوياتر و جذاب‌تر باشد، پدرها و مادرها راحت‌تر و خشنودتر خواهند بود. ضمن اين كه چنين وضعيتي باعث خواهد شد كه آن ها دمي در سايه سار اين تصاوير، بنشينند و براي لحظه‌اي، خستگي‌هاي زندگي را از ياد ببرند.
با اين مقدمه، به سراغ تعدادي از همين معلمان دوم رفته‌ايم تا از چشم آن‌ها به تماشاي تصاوير كتاب‌هاي درسي بپردازيم.
‹ناهيد هاشمي› -خانه‌دار- كه پسرش در كلاس سوم ابتدايي است، در اين باره مي‌گويد: نقاشي‌هاي قديم در كتاب‌هاي درسي ما نقاشي‌هاي حرفه‌اي‌تر و بهتر بود. بعضي از نقاشي‌هاي امروزي، تجاري است. مثلا تصوير داستان ‹از كجا دانست› خيلي رنگ دارد، شلوغ است و شبيه كارهاي بازاري است.
وي معتقد است كه تعداد تصاوير در كتاب‌هاي درسي، مناسب است.
‹هاشمي› مي‌افزايد: در كتاب رياضي، تصاويري كه اعداد و مفاهيم را نشان مي‌دهد، خيلي خوب است و در انتقال معاني، موثر است. من با اين تصاوير، خيلي راحت مي‌توانم مفاهيم رياضي را به بچه‌ام بفهمانم. نقاشي‌هاي كتاب علوم هم خوب است.
با اين حال، او در پايان مي‌گويد: از اول ابتدايي كه به سال‌هاي بالاتر مي‌آييم، تصاوير كتاب‌ها تغيير كيفي نمي‌كند. يعني نقاشي‌ها با همان كيفيت، انحناي قلم و رنگ‌آميزي، از اول تا پنجم ابتدايي، ارائه مي‌شوند. مثلا نقاشي‌هاي كتاب اول شبيه نقاشي‌هاي كلاس چهارم است. در صورتي كه هر چه قدر پايه تحصيلي بالاتر مي‌آيد، تصاوير بايد هنري‌تر بشود. يعني لزومي ندارد كه براي سال‌هاي آخر ابتدايي، در تصاوير كتاب‌هاي درسي اين همه رنگ به كار برده شود.
‹عباس عبداللهي› -كارگر- كه دخترش كلاس اول ابتدايي است، مي‌گويد: راستش دقت نكرده‌ام كه نقاشي كتاب‌هاي دخترم چه شكلي است. فكر كنم خوب باشد!
وي تصاوير كتاب‌هاي درسي در ايام تحصيلي خودش را به ياد نمي‌آورد: خوب يادم نيست كه آن موقع كتاب‌ها چه نقاشي‌هايي داشت. شايد هم اصلا تصويري نداشت.
‹بيتا مهدوي› روزنامه‌نگار است و پسرش در كلاس پنجم ابتدايي درس مي‌خواند. او درباره تصويرسازي كتاب‌هاي درسي معتقد است: تصاوير موجود در برخي كتاب‌هاي درسي پنجم ابتدايي، اكثرا نقاشي است و از عكس كمتر استفاده شده است، از طرف ديگر، زن در اين تصاوير تنها به عنوان مادر خانواده است كه وظيفه‌اش شست و شو و پختن غذا است. در تمام اين كتاب‌ها هيچ اشاره‌اي به كار بيرون از منزل خانم‌ها نشده است.
وي‌ مي‌افزايد: سر و وضع و پوشش ظاهري دختران و زنان در اين تصاوير، بسيار ابتدايي و نامرتب است. اين نقاشي‌ها با خود دلتنگي به همراه مي‌آورند و از رنگ‌هاي گرم و زنده در آن‌ها استفاده‌اي نشده است.
‹مهدوي› در پايان مي‌گويد: اين تصاوير به حدي غيرواقعي هستند كه با زندگي عادي دانش‌آموزان تطابقي ندارند. به همين خاطر، فاقد جذابيت هستند و معمولا دانش‌آموزان توجه خاصي به آن ها نمي‌كنند.
اما ‹فاطمه قاسمي› خانه‌دار، كه پسرش در كلاس سوم درس مي‌خواند نظرش با نظر ‹مهدوي› متفاوت است: البته تصاوير و عكس‌ها نسبت به چند سال قبل متنوع‌تر و بهتر شده است اما بهتر است كه در كتاب‌هاي سال اول و دوم، از تصاوير خيالي بيشتري به جاي تصاوير و عكس‌هاي واقعي استفاده شود.
‹مهرداد صمدي› -فروشنده پوشاك- پدر يك دانش‌آموز دختر در كلاس اول ابتدايي است. او مي‌گويد: فرزند من، نقاشي‌هاي كتاب فارسي‌اش را خيلي دوست دارد و گاهي حتي براي تصاوير اين كتاب، خودش قصه درست مي‌كند.
‹صمدي› مي‌افزايد: ولي من نديده‌ام كه دخترم خيلي با كتاب‌هاي ديگرش ارتباط داشته باشد. شايد هم من دقت نكرده‌ام، اما به نظر مي‌رسد كه تصاوير كتاب فارسي را از بقيه كتاب‌ها بيشتر دوست دارد.
آخرين كسي كه به سئوال ما در اين زمينه پاسخ مي‌دهد، ‹عاليه رضاييان› است. پسر او در كلاس پنجم ابتدايي درس مي‌خواند. خودش نيز در يك شركت گرافيكي و تبليغاتي مشغول فعاليت است.
‹رضائيان› معتقد است: در همه كتاب‌هاي دبستان، هميشه زنان و دختران خردسال را با روسري نشان داده‌اند؛ حالا چه در خانه باشد، چه در خيابان و چه در مدرسه. حتي دختر بچه‌هاي كوچك هم روسري دارند.
وي در ادامه مي‌گويد: در اين تصاوير، زن‌ها بيشتر در حال انجام كارهاي خانه نشان داده شده‌اند. مردها هم پدراني محجوب و سر به زير و متين هستند. آيا واقعا اكثر كودكان ما با چنين پدر و مادرهايي رو به رو هستند؟
‹رضاييان› با بيان اين جملات، حرفهايش را و البته گزارش ما را به پايان مي‌رساند: اين عكس‌ها و نقاشي‌هاي بي‌روح و بازاري، فقط پركننده صفحات كتاب‌هاي درسي هستند و خاصيت ديگري ندارند.